سه شنبه ١٧ تير ١٣٩٩
بسته شماره بیست :هیات اجرایی انتخابات

هیأت اجرائیِ انتخابات

    مطابق یک تعریف اولیّه و کلاسیک، دموکراسی عبارت است از:«حکومتْ به وسیلۀ مردم برای مردم». انتخابات نیز به عنوان یکی از اَرکان دموکراسیْ از این تعریفِ قاعده گونهْ مُستثنی نیست؛ انتخابات، فرآیند أخذ رأی شهروندانْ «به وسیلۀ» شهروندان است. هیأتی از «مُعتَمَدانِ» شهروندان در هر حوزۀ انتخابیّهْ، مسئولیّت اصلیِ اجراء انتخابات در آن حوزه را بر عهده دارند. نحوۀ انتخاب «مُعتَمَدانْ» ممکن است در نظامهایِ حقوقی مختلف، اَشکال متعدّدی به خود بگیرد و بر هر یک نیز اِشکالاتی مُترتّب باشد. هیأت اجرائیِ مُتشکّل از افراد مورد وثوق حوزۀ انتخابیّه، فرماندار/بخشدار، دادستان/نمایندۀ دادستان و رئیس/نمایندۀ ثبت احوال، مسئول اجراء انتخاباتِ مجلس خواهند بود. طریقۀ تشکیل، نحوۀ انعقاد جلسات و حدود اختیارات و وظایف این هیأت در ذیل فصل چهارم قانون انتخابات مجلس و در خلال موادّ (31) الی (44) مقرّر شده است. پس از وصول دستور شروع انتخابات، فرماندار/بخشدار موظّف است اسامیِ سی نفر از «مُعتَمَدانِ اقشار مختلف مردم حوزۀ انتخابیّه» را که «بومی بوده و یا حدّاقل دارای سه سال سابقۀ سکونت» در آن حوزه هستند را «به منظور تأیید صلاحیّت به هیأت نظارت مربوط معرّفی» نماید. «هیأت نظارت»(اعضاء منصوب هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات که طیّ مطالب شماره های بعدی به آنها پرداخته خواهد شد) موظّف است «حدّاکثر ظرف مدّت دو روز اظهار نظر کتبی خود» در باب تأیید یا ردّ صلاحیّت افراد معرّفی شده برای عضویّت در هیأت اجرائی را به فرماندار/بخشدار ارسال نماید. هر تعداد از سی نفر معرّفی شده که توسّط هیأت نظارت «ردّ» شد، به تعداد دوبرابر آن بایستی افراد جدیدی توسّط فرماندار/بخشدار به هیأت نظارت مربوطه معرّفی گردد. هیأت نظارت مکلّف است نظر کتبی خود در خصوص تأیید نیمی از افرادِ دوبرابرِ ظرفیّتِ معرّفی شده توسّط فرماندار/بخشدار را «ظرف 24 ساعت» به ایشان ارسال نماید. اگر برای بار دوّم، هیأت نظارت، افراد معرّفی شده را «ردّ» کرد، دو گزینه مُحتمَل خواهد بود: اگر از مجموع سی نفر، حدّاقل بیست نفر به تأیید هیأت نظارت رسیده باشند، هیأت اجرائی میتواند با همان بیست نفر تشکیل جلسه دهد، امّا اگر حدّنصاب بیست نفر حاصل نباشد و فرماندار/بخشدار نتواند با هیأت نظارت مربوط خود به توافق برسد، «هیأت نظارت استان با هماهنگیِ استاندار ظرف بیست و چهار ساعت، باقیمانده از سی نفر معتمد را انتخاب خواهند کرد». نظر هیأت نظارت در خصوص افراد معرّفی شدهْ بایستی مستند به شرایطی باشد که قانون جهت عضویّت در هیأت اجرائی احصاء نموده است؛ اعضاء هیأت اجرائی بایستی ملتزم به اسلام و قانون اساسی، دارای حُسن شهرت و سواد خواند و نوشتن باشند و در انتخابات قبلی مرتکب تخلّفی نشده و با نامزدهای انتخاباتی آن حوزه، خویشاوندی نسبی و سببیِ درجۀ یک از طبقات یک و دو نداشته باشند: خویشاوندی نسبی:پدر-مادر-فرزند-برادر و خواهر // خویشاوندی سببی:همسر و پدر-مادر-برادر و خواهر او.

     در نخستین جلسۀ هیأت اجرائی که با دعوت فرماندار/بخشدار از دادسِتان/نمایندۀ دادسِتان، رئیس/نمایندۀ اداره ثبت احوال و حضور حدّاقل بیست نفر از معتَمَدان دعوت شده، تشکیل میگردد، مُعتمَدانْ «از بین خود هشت نفر را به عنوان معتمدین اصلی و پنج نفر را به عنوان معتمدین علی البدلِ هیأت اجرائی با رأی مخفی و اکثریّت نسبی آراء انتخاب می­نمایند». «اعضاء هیأت اجرایی پس از پذیرفتن عضویّت، ملزم به شرکت در جلسات و... انجام سایر وظایف قانونی می­باشند». معتَمَدانِ مُنتَخب و «اعضاء اداری هیأت اجرائی» بر نحوۀ حضور و انجام وظایف یکدیگر، نظارت متقابل خواهند داشت: در صورت عدم حضور فرماندار/بخشدار، دادسِتان/نمایندۀ دادسِتان و رئیس/نمایندۀ ثبت احوال در جلسات، هیأت اجرائی موظّف است «مراتب را طیّ صورتجلسه ای به مقامات اجرائی مافوق آنها اعلام» نماید. همچنین غیبت دو جلسۀ متوالی و یا چهار جلسۀ متناوبِ معتَمَدانْ موجب جایگزینی آنان با اعضاء علی البدل توسّط فرماندار/بخشدار خواهد بود. «هیأتهای اجرائی انتخابات، مسئول صحّت جریان انتخابات در حوزۀ انتخابیۀ خود می باشند» و باید نسبت به تعیین محلّ استقرار شعب أخذ رأی و همچنین انتخاب اعضاء شعب أخذ رأی از بین «معتمدین محلّ که دارای سواد خواندن و نوشتن باشند»، اقدام نمایند. رسیدگی به صلاحیّت نامزدهای انتخاباتی نیز البتّه تنها در مراکز حوزه های انتخابیّه، از وظایف هیأت اجرائی است که در مطلب مستقلّی بدان پرداخته خواهد شد.

 

 

لیست بسته ها
تمامی حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به استانداری استان اردبیل می باشد. تاریخ آخرین به روز رسانی:سه شنبه ١٧ تير ١٣٩٩