چهارشنبه ٠٧ اسفند ١٣٩٨
بسته شماره بیست و پنج :تکرار انتخابات

تکرار انتخابات

    انتخابات عمومی مجلس در سراسر کشور باید «حدّاقل هفتاد روز» پیش از «پایان هر دورۀ مجلس شورای اسلامی برگزار گردد»،«به طوری که کشور در هیچ زمان بدون مجلس نباشد». انتخابات سراسریِ هر دورۀ مجلس ممکن است به دلائلی در برخی از حوزه های انتخابیّه، تکرار گردد. برابر قانون انتخابات مجلس، این تکرار در ذیل سه عنوان حقوقی مجزّا با دلائل و شرایط متمایز انجام می پذیرد:

      انتخابات دور دوّم. برابر مادّۀ (8) قانون انتخابات مجلس، «فرد منتخب در مرحلۀ اوّل انتخابات، باید حدّاقل بیست درصد (20%) کلّ آراء را کسب نماید». تبصرۀ (1) همین مادّه مقرّر می دارد:«در صورتی که آرای دو یا چند نفر از نامزدها مساوی باشد، ملاک انتخاب یک یا چند نفر از آنان، قرعه می باشد». ملاک قرعه، تنها مختصّ به مرحلۀ اوّل انتخابات نیست، بلکه در دور دومّ و حتّی میاندوره ای نیز در صورت تساوی آراء نامزدهای انتخاباتی، میزانِ انتخاب خواهد بود. مادّۀ (9) قانون حکم نموده که «چنانچه در مرحلۀ اوّل برای یک یا چند از داوطلبان، حدّاقل یک پنجم(همان بیست درصد) آراء حاصل نگردید، انتخابات دومرحله ای خواهد شد». برای رقابت در دور دوّم انتخابات، «فقط به تعداد دوبرابر نمایندگان مورد نیاز از بین کسانی که بیشترین آراء را در مرحلۀ اوّل داشته اند، در مرحلۀ دوّم شرکت می کنند و در صورتی که تعداد نامزدهای باقی مانده، کمتر از دوبرابر باشد، تمام آنان در مرحلۀ دوّم انتخابات شرکت خواهند کرد». امّا اگر تعداد نامزدهای باقیمانده برای دور دوّم، «مساوی یا کمتر از نمایندگان مورد نیاز باشد، انتخابات مرحلۀ دوّم انجام نخواهد شد و نامزد یا نامزدهای مذکور با همان تعداد آرای مکتسبه مرحلۀ اوّل به مجلس راه می یابند». برابر قانون «تثبیت تعداد کاندیداها در انتخابات»، «کلیّۀ انتخابات ...در سطوح مختلف... به شرطی قابل اجراء است که تعداد کاندیداها، حدّاقل دوبرابر تعداد منتخبین مورد نیاز باشد». چناچه در یکی از حوزه های انتخابیّه، مطابق موازین، یکی یا چندی از کرسی های نمایندگی به دلیل عدم کسب حدّاقل بیست درصد آراء توسّط نامزدهای نمایندگی، تعیین تکلیف نگردد، وزارت کشور موظّف خواهد بود تا یکماه پس از اِعلام نتیجه و تأیید آن توسّط شورای نگهبان، زمان مرحلۀ دوّم انتخابات را «تعیین و اِعلام» کند. همچنین از حیث حقوق انتخاب کنندگان، در مرحلۀ دوّم انتخابات یک حوزه، صرفاً افرادی می توانند رأی دهند که یا در مرحلۀ اوّل همان حوزه رأی داده باشند یا در مرحلۀ اوّل آن انتخابات در هیچ کدام از حوزه ها رأی نداده باشند. افرادی که در مرحلۀ اوّل در یکی از حوزه ها رأی داده باشند، در مرحلۀ دوّم صرفا در آن حوزه می توانند رأی بدهند. در انتخابات مرحلۀ دوّم، حدّنصاب مورد نیاز برای یک نامزد جهت احراز عنوان نمایندگی، اکثریّت نسبی خواهد بود و بیست درصد مرحلۀ اوّل در مرحلۀ دوبم ملاک عمل نخواهد بود.

انتخابات میاندوره ای. برابر تبصرۀ (3) مادّۀ (8) قانون، «چنانچه به علّت فوت، استعفاء و یا هر علّت دیگر، حوزۀ انتخابیّه ای یک یا چند نمایندۀ خود را از دست بدهد، وزارت کشور مکلّف است ظرف مدّت هفت ماه پس از تاریخ اِعلام آن توسّط مجلس شورای اسلامی با هماهنگی شورای نگهبان، انتخابات را در حوزۀ مربوطه برگزار نماید». مادّۀ (4) قانون، زمان برگزاری انتخابات میاندوره ای را «همزمان با یکی از انتخابات» سراسری کشور تعیین کرده، امّا بر این قاعده، استثنائی مهمّ وارد ساخته است؛ بدین مضمون که چناچه تعداد نمایندگان مجلس به دلایلی چون فوت و استعفاء به «کمتر از چهار پنجم» دویست و نود نفر مجموع تعداد نمایندگان تقلیل یابد و همزمانْ «بیشتر از یکسال به پایان دورۀ نمایندگی باقی باشد»، انتخابات میاندوره ای حتّی اگر انتخابات دیگری در کشور در ظرف مدّت باقی مانده، برگزار نشود، اجراء خواهد شد. انتخابات میاندوره ای نیز به مانند انتخابات دور دوّم با حدّنصاب اکثریّت نسبی برگزار خواهد شد و در آن، افرادی که در مرحلۀ نخست انتخابات در حوزه ای رأی داده باشند، در میاندوره ای نمیتوانند در حوزۀ دیگری رأی بدهند.

تجدید انتخابات.برابرتبصرۀ (2) مادّۀ (8) قانون، «چنانچه انتخابات یک یا چند حوزۀ انتخابیّه متوقّف یا باطل گردد و یا اعتبارنامۀ منتخبین مورد تأیید مجلس واقع نشود، وزارت کشور مکلّف است با هماهنگی شورای نگهبان، حدّاکثر ظرف مدّت هفت ماه، انتخابات مجدّد را همزمان در حوزه های انتخابیّۀ مذکور برگزار نماید». در تجدید انتخابات، حدّنصاب مورد نیاز جهت پیروزی در انتخابات برای نامزدها، همان بیست درصد مجموع آراء خواهد بود. از حیث حقوق انتخاب کنندگان نیز، قانون انتخابات، محدودیّتی برای شرکت در انتخاباتِ تجدیدشده به مانند محدودیّت های شرکت در انتخابات دور دوّم و میاندوره ای، قائل نشده است.

 

لیست بسته ها
تمامی حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به استانداری استان اردبیل می باشد. تاریخ آخرین به روز رسانی:چهارشنبه ٠٧ اسفند ١٣٩٨